Mỗi lần bạn mở một trang web có https, trình duyệt và máy chủ phải thống nhất cách mã hóa trước khi gửi đi bất kỳ dữ liệu nào. Phần việc thầm lặng này do giao thức TLS đảm nhiệm. Ở đội ngũ của chúng tôi, TLS luôn là điểm xuất phát khi bàn về hướng dẫn bảo mật website bằng SSL/TLS và cấu hình hệ thống. Vì vậy, bài viết này sẽ đi chậm và cụ thể, giúp bạn tự tin đưa ra quyết định cho website của mình.
TLS là gì và vì sao nó quan trọng với website
TLS là viết tắt của Transport Layer Security, có thể hiểu là lớp bảo mật tầng truyền tải. Khi kết nối được thiết lập, hai bên sẽ trao đổi khóa và thống nhất bộ thuật toán mã hóa. Từ thời điểm đó, mọi gói tin đi qua đường truyền đều đã bị xáo trộn. Nếu ai đó chặn được dữ liệu giữa đường, họ vẫn không đọc được nội dung bên trong.
Điều này nghe có vẻ trừu tượng, nhưng hậu quả khi thiếu nó rất cụ thể. Mật khẩu đăng nhập, số điện thoại khách hàng hay thông tin thẻ thanh toán sẽ đi qua mạng gần như ở dạng thô. Người ngồi bàn bên cạnh trong quán cà phê, dùng chung Wi-Fi công cộng, hoàn toàn có thể theo dõi những gì bạn gửi đi.
Chúng tôi từng gặp một chủ cửa hàng nhỏ nghĩ rằng website chỉ là trang giới thiệu nên không cần chứng chỉ. Khi rà soát, chúng tôi phát hiện form liên hệ đang gửi số điện thoại và email của khách hàng qua đường truyền không mã hóa. Sau một buổi chiều cấu hình lại, vấn đề đã được xử lý. Nhưng nếu để lâu hơn, hậu quả về uy tín lẫn pháp lý có thể nặng hơn nhiều.
TLS 1.2 từng là chuẩn phổ biến gần một thập kỷ. Khi kỹ thuật tấn công ngày càng tinh vi, TLS 1.3 ra đời để loại bỏ những điểm yếu còn sót lại và đồng thời rút ngắn thời gian kết nối. Hiểu hai phiên bản này khác nhau ở đâu là bước đầu tiên để bạn quyết định có cần nâng cấp hay không.
Khác biệt kỹ thuật giữa TLS 1.2 và TLS 1.3
Người dùng cảm nhận rõ nhất sự khác biệt ở tốc độ bắt tay ban đầu. TLS 1.2 cần hai vòng trao đổi qua lại trước khi kết nối hoàn tất. TLS 1.3 rút gọn xuống còn một vòng. Với người truy cập lần đầu từ mạng di động, độ trễ giảm đi đáng kể, trang tải lên nhanh hơn và cảm giác mượt hơn. Với một trang bán hàng, mỗi giây tiết kiệm được đều có thể ảnh hưởng đến quyết định mua.
Loại bỏ các thuật toán mã hóa cũ
Về mặt bảo mật, TLS 1.3 gỡ bỏ hoàn toàn những thuật toán đã bị phát hiện lỗ hổng. TLS 1.2 vẫn giữ lại chúng vì lý do tương thích ngược với các hệ thống đời cũ. Khi chỉ còn lại các bộ mã hóa hiện đại, bề mặt tấn công trên máy chủ thu hẹp rõ rệt. Vì thế, với website có tích hợp thanh toán, chúng tôi thường khuyên ưu tiên nâng cấp sớm hơn so với những trang chỉ có nội dung tĩnh.
Bạn có thể hình dung nhanh sự khác biệt qua vài điểm chính:
- Tốc độ bắt tay: TLS 1.3 chỉ cần một vòng trao đổi, TLS 1.2 cần hai vòng.
- Thuật toán mã hóa: TLS 1.3 chỉ giữ lại các bộ mã hóa hiện đại và an toàn hơn.
- Tương thích: TLS 1.2 vẫn được hỗ trợ rộng rãi trên thiết bị và trình duyệt đời cũ.
Trên thực tế, phần lớn trình duyệt hiện đại đã hỗ trợ TLS 1.3, nên bạn không cần quá lo việc người dùng không vào được website. Điểm cần cân nhắc nằm ở phía máy chủ và các plugin đi kèm, đó mới là chỗ dễ phát sinh sự cố.
Cách kiểm tra và bật TLS 1.3 trên hosting
Trước khi thay đổi bất cứ điều gì, hãy xác định website đang chạy phiên bản nào. Cách nhanh nhất là nhấp vào biểu tượng ổ khóa trên thanh địa chỉ và xem thông tin kết nối. Ngoài ra, có khá nhiều công cụ kiểm tra cấu hình SSL trực tuyến. Chỉ cần nhập tên miền, bạn sẽ nhận báo cáo chi tiết về giao thức và bộ mã hóa đang dùng. Nếu nền tảng bảo mật cơ bản còn chưa vững, hãy đọc qua hướng dẫn bảo mật website bằng SSL từ A đến Z trước khi đi sâu vào cấu hình giao thức.
Với hầu hết nhà cung cấp hosting hiện nay, việc bật TLS 1.3 không quá phức tạp. Thường bạn chỉ cần bật một tùy chọn trong bảng điều khiển, hoặc nhờ kỹ thuật viên cấu hình lại chứng chỉ đang dùng. Dù vậy, đừng bật ngay khi chưa rà soát. Đội ngũ của chúng tôi từng hỗ trợ một khách hàng bật TLS 1.3 xong thì plugin thanh toán cũ ngừng hoạt động. Nguyên nhân không nằm ở cấu hình mà ở thư viện của plugin chưa tương thích. Bởi vậy, trước khi nâng cấp, nên xem qua checklist hạ tầng web khi chọn phần mềm tích hợp cho website doanh nghiệp để chắc rằng các thành phần khác trên cùng máy chủ không bị xung đột.
Bạn cũng nên đặt việc này trong bức tranh lớn hơn. Nếu muốn hiểu vì sao lớp bảo vệ kết nối cần được ưu tiên ngay từ đầu, bài vì sao cần bảo mật thông tin website sẽ giúp bạn đánh giá đúng mức độ cấp thiết cho từng loại website.
Có nên nâng cấp ngay bây giờ?
Câu trả lời phụ thuộc vào loại dữ liệu website đang xử lý. Nếu bạn thu thập thông tin thanh toán hoặc dữ liệu cá nhân nhạy cảm như số căn cước, địa chỉ nhận hàng, nên nâng cấp càng sớm càng tốt, vì lợi ích về an toàn lẫn tốc độ đều rõ ràng. Nếu chỉ là website giới thiệu đơn giản, bạn có thể lên kế hoạch và triển khai theo lộ trình thong thả hơn, miễn là đã có chứng chỉ SSL hợp lệ.
Dù vậy, đừng chuyển toàn bộ lưu lượng sang TLS 1.3 một cách đột ngột. Một số thiết bị và trình duyệt đời cũ vẫn chưa hỗ trợ đầy đủ giao thức mới, và nhóm này thường gồm khách hàng lớn tuổi hoặc người dùng ở vùng mạng yếu. Cách an toàn là cho phép song song cả hai phiên bản trong giai đoạn chuyển tiếp. Sau đó, theo dõi tỷ lệ truy cập theo từng giao thức trong công cụ thống kê. Khi phần lớn người dùng đã chuyển sang trình duyệt hỗ trợ tiêu chuẩn mới, bạn mới nên cân nhắc tắt TLS 1.2. Làm theo cách này, bạn vừa nâng được mức bảo mật, vừa không vô tình chặn những khách hàng vẫn đang dùng công nghệ cũ.
Nói cho cùng, TLS 1.3 là lựa chọn đáng hướng tới với hầu hết website hiện nay. Điều quan trọng là triển khai có kế hoạch, kiểm tra kỹ các thành phần liên quan và theo dõi sau khi thay đổi. Nếu bạn chưa chắc về cấu hình hiện tại, đội ngũ của chúng tôi luôn sẵn sàng rà soát và tư vấn để việc nâng cấp diễn ra suôn sẻ.
