Bài toán của doanh nghiệp nhỏ khi lần đầu làm website bán hàng
Làm website bán hàng đầu tiên, tự mày mò hay thuê trọn gói, là câu hỏi hay gặp ở doanh nghiệp nhỏ. Ngân sách những năm đầu thường rất eo hẹp, nhưng website vẫn phải chạy ổn định, không thể sập ngay lúc khách đang xem hàng.
“Chuyên nghiệp, ổn định” nghe có vẻ mơ hồ, nên cần nói rõ hơn một chút. Website chuyên nghiệp là trang tải nhanh, hiển thị đúng trên điện thoại. Trang cũng không được báo lỗi khi nhiều người vào cùng lúc. Dân kỹ thuật gọi đó là “uptime”. Hiểu đơn giản, đó là tỷ lệ thời gian website hoạt động bình thường, không bị sập.
Vấn đề là chủ doanh nghiệp nhỏ thường không rành kỹ thuật. Khi tự chọn nền tảng, chọn theme, rất khó biết đâu là mã nguồn sạch, đâu là code cẩu thả dễ dính lỗi bảo mật. Anh Sơn, chủ một shop online bán đồ gia dụng, từng chọn theme miễn phí trôi nổi trên mạng. Website của anh bị chèn quảng cáo lạ mà anh không hề hay biết, mãi đến khi khách phản ánh.
Câu chuyện tự làm hay thuê trọn gói, vì vậy, không đơn giản là chọn cái rẻ hơn. Nó là bài toán cân bằng giữa ba thứ: chi phí bỏ ra, thời gian mình có, và chất lượng đầu ra. Ba yếu tố này gắn chặt với vai trò của website trong hoạt động kinh doanh của chính doanh nghiệp. Kéo mạnh một yếu tố, hai yếu tố còn lại cũng lệch theo.
Bài viết này gói ghém kinh nghiệm thực tế sau nhiều lần đồng hành cùng khách hàng làm website lần đầu. Không có lựa chọn nào đúng cho tất cả.
Tự tay dựng trang web: được gì, mất gì
Được gì khi tự tay làm website
Tự làm trước hết được cái lợi rõ nhất: tiết kiệm tiền. Nhiều nền tảng dựng trang kiểu kéo-thả cho phép bắt đầu rất nhanh. Có cả CMS như WordPress, tức phần mềm quản trị nội dung giúp người không biết lập trình vẫn đăng bài được. Muốn thêm sản phẩm, chỉ cần vài cú nhấp chuột. Chi phí ban đầu thường chỉ gồm tên miền và hosting: tên miền tham khảo khoảng vài trăm nghìn đồng mỗi năm, hosting cho website nhỏ thường chỉ vài chục đến hơn trăm nghìn đồng mỗi tháng. Tính gộp lại, nhiều doanh nghiệp nhỏ khởi động website chỉ với vài trăm nghìn đến một, hai triệu đồng ban đầu.
Tự làm cũng cho quyền tùy chỉnh thoải mái hơn hẳn. Muốn đổi màu, đổi bố cục, chủ shop có thể tự vào sửa ngay, không cần chờ ai duyệt, không cần gửi yêu cầu rồi đợi phản hồi. Muốn thêm mục khuyến mãi giữa tuần cũng làm được trong vài phút. Với người thích thử nghiệm, thay đổi liên tục theo mùa bán hàng, đây là điểm cộng thật sự. Chị Mai, chủ một tiệm hoa, vẫn tự đổi banner trang chủ mỗi dịp lễ chỉ trong vài phút, không cần nhờ ai.
Mất gì khi tự tay làm website
Mặt trái cũng rõ không kém. Học một nền tảng mới, dù dễ đến đâu, vẫn tốn thời gian. Một khách hàng từng mất gần hai tháng chỉ để làm quen giao diện quản trị. Khoảng thời gian đó, lẽ ra nên dồn cho việc bán hàng.
Lỗi kỹ thuật cũng dễ gặp hơn khi chưa có kinh nghiệm. Trang chậm vì ảnh chưa được nén trước khi tải lên. Giỏ hàng đôi khi bấm nút thêm sản phẩm mà không phản hồi, khiến khách bỏ dở giữa chừng. Có site còn hiển thị lệch hẳn trên điện thoại, dù trên máy tính thì vẫn đẹp. Lỗi này gọi là chưa tối ưu responsive, tức giao diện chưa tự co giãn theo màn hình.
Có người còn quên cấu hình SSL/TLS, chứng chỉ bảo mật giúp trình duyệt hiện ổ khóa xanh. Thiếu nó, khách sẽ ngần ngại nhập thông tin thanh toán. Một lỗi khác hay gặp là quên sao lưu (backup) trước khi chỉnh sửa lớn, đến khi gặp lỗi lại không có bản cũ để khôi phục.
Một lỗi khác ít ai để ý: tốc độ tải trang ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu. Người mới tự làm ít khi kiểm tra chỉ số này. Trang tải quá ba giây, phần lớn khách đã bỏ đi, rời trang trước cả khi kịp xem sản phẩm. Cách phòng tránh đơn giản là dùng công cụ đo tốc độ miễn phí ngay từ tuần đầu, đừng đợi website hoàn thiện rồi mới kiểm tra.
Thuê đơn vị làm trọn gói: được gì, mất gì
Được gì khi thuê trọn gói
Thuê trọn gói thì ngược lại hoàn toàn. Có cả một đội ngũ lo từ thiết kế giao diện, viết mã, đến kiểm thử trước khi bàn giao. Bước kiểm thử này quan trọng hơn nhiều người nghĩ: đội ngũ sẽ dò lỗi hiển thị trên nhiều loại điện thoại, kiểm tra tốc độ tải, tất cả đều được rà kỹ trước khi giao cho khách dùng. Tiến độ thường có mốc rõ ràng theo hợp đồng, không còn mập mờ chuyện ngày nào xong, ngày nào còn dang dở.
Những đơn vị làm việc chuyên nghiệp thường minh bạch quy trình từng bước ngay từ đầu, ví dụ như bên cung cấp dịch vụ thiết kế website bán hàng trọn gói. Khách hàng còn được tư vấn chọn CMS, chọn theme phù hợp với ngành hàng của mình, thay vì phải tự mò mẫm.
Chị Linh, chủ một cửa hàng thời trang, từng thuê trọn gói vì không có ai trong công ty rành kỹ thuật. Sau ba tuần, chị nhận website hoàn chỉnh: giao diện riêng, tốc độ đã tối ưu, tích hợp sẵn cổng thanh toán. Chị chỉ việc đăng sản phẩm rồi bắt đầu bán. Vài tuần đầu sau khi ra mắt, đội ngũ vẫn hỗ trợ theo dõi, phát hiện sớm nếu có trục trặc.
Mất gì khi thuê trọn gói
Đổi lại, chi phí cao hơn hẳn so với tự làm. Một website bán hàng trọn gói cho doanh nghiệp nhỏ thường dao động vài triệu đến vài chục triệu đồng, mức giá tùy vào độ phức tạp và số tính năng cần có. Đây là khoản đầu tư một lần, nhưng vẫn cần cân đối với dòng tiền hiện tại của công ty.
Cái khó thứ hai ít người lường trước: sau khi bàn giao, muốn sửa lại không dễ như tự làm. Mã nguồn được viết theo chuẩn riêng của từng đơn vị, người ngoài đọc vào rất khó chỉnh ngay được. Kinh nghiệm thực tế cho thấy nên hỏi rõ điều khoản bàn giao mã nguồn ngay từ đầu, tốt nhất nên có thêm buổi đào tạo vận hành cơ bản.
Cũng nên hỏi luôn chi phí bảo trì định kỳ, để khỏi bất ngờ về sau. Ngoài ra, hỏi rõ luôn việc mở rộng sau này có dễ không, ví dụ thêm trang, thêm ngôn ngữ. Có đơn vị tính phí riêng cho từng lần mở rộng, có đơn vị đã tính sẵn khoản này trong hợp đồng ban đầu. Hỏi kỹ những điều đó trước khi đặt bút ký hợp đồng.
Vậy nên chọn cách nào cho phù hợp?
Không có câu trả lời đúng cho tất cả. Nếu sản phẩm còn đơn giản và ngân sách eo hẹp, tự làm tạm cũng hợp lý, miễn là bạn có đủ thời gian để mày mò, tìm hiểu. Nhưng nếu website là kênh bán hàng chính, cần chạy ổn định lâu dài, phương án thuê trọn gói ngay từ đầu thường hợp lý hơn, thay vì tự làm trước rồi mới tính lại. Chi phí ban đầu cao hơn thật, nhưng đỡ mất thời gian sửa sai về sau, và đỡ mất luôn cả khách vì sự cố kỹ thuật.
Trước khi quyết định, nên liệt kê rõ ba thứ: ngân sách, thời gian rảnh mỗi tuần, và độ phức tạp website cần có. Ba yếu tố này sẽ tự trả lời câu hỏi cho bạn. Muốn tham khảo thêm hướng đi cụ thể, có thể xem qua bài giải pháp website cho kinh doanh online hiệu quả. Dù chọn cách nào, hãy chọn dựa trên hoàn cảnh thật của doanh nghiệp bạn, không phải theo số đông.
